Wczesne wspomaganie rozwoju

« Powrˇt

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU REALIZOWANE W WARUNKACH DOMOWYCH PRZEZ RODZICÓW MAŁYCH DZIECI

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU REALIZOWANE W WARUNKACH DOMOWYCH PRZEZ RODZICÓW MA┼üYCH DZIECI

Rodzice odgrywaj─ů nieocenion─ů rol─Ö w rozwoju dziecka. S─ů oni nie tylko opiekunami swoich dzieci, ale równie┼╝ ich pierwszymi wychowawcami oraz nauczycielami.
Buduj─ůc relacj─Ö opart─ů na wzajemnym zaufaniu i poczuciu bezpiecze┼ästwa stwarzaj─ů okazj─Ö do uczenia si─Ö, rozwijania i wchodzenia w ┼Ťwiat spo┼éeczny swojego dziecka.
W procesie pozytywnego pobudzania rozwoju, wychowania, nauczania wspieraj─ů rodziców placówki edukacyjne i spo┼éeczno-opieku┼äcze. Czyni─ů to równie┼╝ bliscy krewni.
W przypadku dzieci niepe┼énosprawnych, w sytuacji kiedy kontakt ze specjalistami, terapeutami, jest znacznie utrudniony, czy wr─Öcz niemo┼╝liwy, rodzice mog─ů samodzielnie pobudza─ç rozwój swoich dzieci, wykorzystuj─ůc we wzajemnej interakcji codzienne do┼Ťwiadczenia, sytuacje i czynno┼Ťci.
Rodzicu! Pami─Ötaj, ┼╝e ma┼éo dziecko rozwija si─Ö g┼éównie poprzez zabaw─Ö w swoim naturalnym ┼Ťrodowisku w atmosferze bezpiecze┼ästwa emocjonalnego.
Uczy si─Ö min. poprzez:

  •  Obserwacj─Ö;
  •  Na┼Ťladowanie;
  • Swobodn─ů eksploracj─Ö otoczenia;
  • Aktywno┼Ť─ç zabawow─ů.

Pozostaj─ůc w domu zwró─ç uwag─Ö na istotne aspekty otocznia, które mog─ů tworzy─ç warunki wspieraj─ůce rozwój Twojego dziecka:
1. Atmosfera bezpiecze┼ästwa emocjonalnego, spokoju, ┼╝yczliwo┼Ťci:

  • staraj si─Ö aby atmosfera w domu by┼éa spokojna, unikaj nag┼éych, gwa┼étownych reakcji emocjonalnych;
  • zwracaj si─Ö w sposób spokojny, je┼Ťli sytuacja tego wymaga w sposób stanowczy, do Twojego dziecka; unikaj nadmiernego oceniania, moralizowania Twojego dziecka, ale jasnoi konkretnie stawiaj granice zachowania;
  •  zapewniaj dziecko o swoich uczuciach, nawet kiedy si─Ö tego nie domaga;
  • stwarzaj okazj─Ö do wyra┼╝ania pozytywnych emocji.

2. Przewidywalna, unormowana organizacja dnia:
W obecnej sytuacji, kiedy jeden rodzic nie pracuje, lub pracuje zdalnie, lub kiedy oboje rodzice pozostaj─ů w domu, a dziecko nie ucz─Öszcza do przedszkola, dotychczasowy porz─ůdek dnia ulega zmianie. Omów z dzieckiem te zmiany, przedstaw nowy/inny porz─ůdek dnia. Zaplanuj sta┼ée, rutynowe aktywno┼Ťci oraz przestrze┼ä na swobodn─ů zabaw─Ö. Odwo┼éuj si─Ö do ustalonego planu podczas egzekwowania okre┼Ťlonych zachowa┼ä, ale nie trzymaj si─Ö go sztywno. Pozwól na odst─Öpstwa od niego w zale┼╝no┼Ťci od aktualnych potrzeb Twojego dziecka.
3. Okazja do Aktywno┼Ťci:

  •  zapewnij odpowiedni─ů przestrze┼ä do zabawy (pochowaj zb─Ödne przedmioty, odsu┼ä niektóre meble, zwi┼ä/roz┼éó┼╝ dywan je┼Ťli sytuacja tego wymaga);
  • co jaki┼Ť czas zmieniaj/chowaj zabawki, które dziecko ju┼╝ pozna┼éo i którymi mog┼éo si─Ö znudzi─ç;
  • wykorzystuj w zabawie domowe przedmioty, kuchenne przybory pami─Ötaj─ůc dostosowane do wieku Twojego dziecka, pami─Ötaj─ůc o BEZPIECZENSTWIE;
  •  zach─Öcaj dziecko do wspólnego wykonywania codziennych domowych czynno┼Ťci, chwal nawet drobne próby wspó┼épracy, na┼Ťladowania;
  •  obserwuje zachowania Twojego dziecka, zwró─ç uwag─Ö, co wzbudza jego ciekawo┼Ť─ç i zainteresowanie;
  •  w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci staraj si─Ö organizowa─ç ró┼╝norodne aktywno┼Ťci, pobudzaj─ůce ró┼╝ne sfery rozwoju.

4. Swobodna zabawa:
Zapewnij czas i miejsce na swobodn─ů, zgodn─ů z zainteresowaniami i aktualnymi pomys┼éami zabaw─Ö Twojego dziecka. Pozwól na wybór. Wykonuj─ůc w tym czasie inne obwi─ůzki przemawiaj do dziecka, oka┼╝ zainteresowanie tym co robi.

5. Chwila dla dziecka:
W nietypowym, stresuj─ůcym czasie znajd┼║ czas na indywidulany kontakt z dzieckiem np. poprzez wspólne czytanie, zabawy oparte na wzajemno┼Ťci (raz TY raz Ja), wspóln─ů gr─Ö, uk┼éadank─Ö. Unikaj po┼Ťpiechu, zadbaj o atmosfer─Ö rado┼Ťci i wzajemnej blisko┼Ťci.

6. Komunikacja:
Zwracaj si─Ö wprost do dziecka, w razie potrzeby wspieraj komunikacj─Ö s┼éown─ů gestem,
Unikaj nadmiernego prze┼éadowania s┼éownego w stosunku do dziecka, wydawania kilku plece┼ä, pró┼Ťb na raz. Porozumiewaj si─Ö z dzieckiem w atmosferze bezpiecze┼ästwa emocjonalnego.

7. W razie potrzeb utrzymuj kontakt z osobami prowadz─ůcymi zaj─Öcia WWRD:

  • uzyskuj pomoc w rozpoznaniu aktualnych potrzeb rozwojowych Twojego dziecka;
  • ustal wspólne kierunki oddzia┼éywa┼ä;
  • konsultuj wybrane sposoby pracy, metody ─çwicze┼ä;
  •  uzyskaj wsparcie emocjonalne w zwi─ůzku z zaistnia┼é─ů aktualn─ů trudn─ů sytuacj─ů.

Pami─Ötaj, ┼╝e w trudnych warunkach izolacji mo┼╝liwe jest pozytywne pobudzanie rozwoju Twoje dziecka. Wa┼╝n─ů rol─Ö w tym procesie b─Ödzie odgrywa─ç ustrukturyzowane, przewidywalne otoczenie, rutynowo┼Ť─ç okre┼Ťlonych dzia┼éa┼ä, czynno┼Ťci, a przede wszystkim relacja z opiekunem oparta z jednej strony na autorytecie oraz okre┼Ťlonych wymaganiach
w stosunku do dziecka, z drugiej na partnerstwie, wspó┼édzia┼éaniu, wzajemnej blisko┼Ťci
i zaufaniu.

W celu zmaksymalizowania efektów uczenia si─Ö, w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci uwzgl─Ödniaj
w codziennej pracy poni┼╝sze istotne aspekty procesu ucznia si─Ö:

• zaanga┼╝owanie: motywuj dziecko poprzez zach─Öcanie go do okre┼Ťlonych aktywno┼Ťci, unikaj zmuszania do ich wykonywania, pod─ů┼╝aj za zainteresowaniami i wyobra┼║ni─ů Twojego dziecka;
• niezale┼╝no┼Ť─ç: pozwól dziecku na dokonywanie wyborów, stwarzaj okazj─Ö do samodzielnego, swobodnego eksperymentowania i ró┼╝norodnych do┼Ťwiadcze┼ä;
• interakcja spo┼éeczna: zwracaj si─Ö prostymi, konkretnymi komunikatami wprost do dziecka, unikaj wypowiedzi oraz tonu rozkazuj─ůcego, wspieraj komunikacj─Ö s┼éown─ů gestami niewerbalnymi, chwal nawet drobne przejawy zachowa┼ä oczekiwanych, wspó┼épracy i wspó┼édzia┼éania, stwarzaj atmosfer─Ö bezpiecze┼ästwa emocjonalnego.

Drodzy Rodzice oto przyk┼éady kilku tylko ─çwicze┼ä, które mo┼╝ecie wykonywa─ç ze swoimi dzie─çmi w domu.

  • nazywaj dziecku przedmioty i czynno┼Ťci podczas wykonywania domowych obowi─ůzków;
  • pokazuj funkcje zastosowania ró┼╝nych przedmiotów;
  • podczas czytania, przegl─ůdania ksi─ů┼╝ek zach─Öcaj dziecko do pokazywania nazwanych obrazków, przedmiotów, zwierz─ůt;
  •  stwórz proste obrazki przedstawiaj─ůce okre┼Ťlone przedmioty, zach─Öcaj do dopasowywania ich do rzeczywistych obiektów;
  •  nazywaj cz─Ö┼Ťci garderoby podczas ubierani/rozbierania si─Ö;
  •  ┼Ťpiewaj/nu─ç proste rytmiczne melodie, piosenki, zach─Öcaj do powtarzania, ┼Ťpiewania;
  •  zach─Öcaj dziecko do opowiadania w┼éasnymi s┼éowami bajki, któr─ů us┼éysza┼éo lub obejrza┼éo w TV;
  •  demonstruj proste i bardziej z┼éo┼╝one ruchy, gesty zach─Öcaj do na┼Ťladowania;
  •  demonstruj uk┼éad klocków (dostosowany do mo┼╝liwo┼Ťci Twojego dziecka), zach─Öcaj do odwzorowania;
  •  licz owoce, warzywa podczas przygotowywania obiadu, schody, je┼Ťli wchodzicie po schodach;
  •  podczas ─çwicze┼ä kolorowania, kreskowania, rysowania pod─ů┼╝aj za zainteresowaniami dziecka (np. ulubiony bohater, posta─ç z bajki);
  •  w przypadku trudno┼Ť─ç komunikacyjnych Twojego dziecka ustal gest sygnalizuj─ůcy stan zm─Öczenia, zdenerwowania zach─Öca do u┼╝ywania go przez dziecko w okre┼Ťlonych sytuacjach;
  •  omawiaj sytuacje i zachowania, których dziecko nie rozumie, w prosty sposób, wyja┼Ťniaj dlaczego nale┼╝y zachowa─ç si─Ö okre┼Ťlony sposób;
  •  w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci organizuj zwaby ruchowo - sensoryczne (np. hu┼Ťtanie w kocu, „wa┼ékowanie" w po┼Ťcieli, tory przeszkód);
  •  zach─Öcaj do samodzielnego wykonywania czynno┼Ťci higienicznych, samoobs┼éugowych.

Pami─Ötaj znajd┼║ czas na relaks i odpoczynek.


W razie potrzeby:
Popro┼Ť o wsparcie specjalistów realizuj─ůcych zaj─Öcia WWRD z Twoim dzieckiem
w naszej Poradni.
Skorzystaj z materia┼éów edukacyjnych zamieszonych na stornach: https://www.ore.edu.pl/2015/03/wczesne-wspomaganie-rozwoju-dziecka-wwrd/
W oparciu o:
Departament Informacji i Promocji. Ministerstwa Edukacji Narodowej. 2020. Wczesne wspomaganie rozwoju realizowane w warunkach domowych przez rodziców ma┼éy dzieci.
W: „Kszta┼écenie na odleg┼éo┼Ť─ç: Poradnik dla szkó┼é" (s. 24-28). Pobrane z https://www.gov.pl/web/edukacja/ksztalcenie-na-odleglosc--poradnik-dla-szkol

Opracowała:
mgr Małgorzata Krawczyk - psycholog



 


Opracowanie: Profitnet.pl