Opracowania

« Powrót

Dysleksja.

2016.10.26

Symptomologia zaburzeń w czytaniu i pisaniu.

Dla określenia poszczególnych trudności w czytaniu i pisaniu funkcjonują na ogół trzy pojęcia: dysleksja, dysortografia i dysgrafia.

Dysleksja - (w pojęciu węższym) jest określeniem specyficznych trudności w opanowaniu umiejętności czytania;
Dysortografia – to trudności w pisaniu, przejawiające się popełnianiem różnego typu błędów, w tym błędów ortograficznych;
Dysgrafia – to zaburzenia strony graficznej pisma.

W praktyce częste jest używanie terminu dysleksja rozwojowa w znaczeniu szerszym – dla wszystkich zaburzeń łącznie.

Dysleksja rozwojowa – specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, u których współwystępują zaburzenia funkcji percepcyjno-motorycznych zaangażowanych w proces nabywania tych umiejętności.

W zależności od zaburzeń w danym obszarze możemy mówi o:
dysleksji typu wzrokowego – u której podłoża leżą zaburzenia percepcji i pamięci wzrokowej, powiązane z zaburzeniami lateralizacji,koordynacji wzrokowo-ruchowej i wzrokowo-przestrzennej;
dysleksji typu słuchowego – uwarunkowana zaburzeniami percepcji i pamięci słuchowej dźwięków mowy, najczęściej powiązane z zaburzeniami funkcji językowych;
dysleksja integracyjna – poszczególne funkcje nie wykazują zakłóceń natomiast zaburzona jest ich koordynacja.

Syndrom dysleksji Istnieje specyficzny dla dysleksji syndrom – zespół objawów, odróżniający ją od pokrewnych patologicznych zjawisk.

Wszystkie te symptomy mogą występować w różnych układach i o różnym nasileniu. Nalezą do nich:

  1. wyraźna rozbieżność między poziomem czytania a rezultatami w nauce innych przedmiotów (na niekorzyść czytania);
  2. wyraźna rozbieżność miedzy poziomem rozwoju umysłowego a poziomem czytania;
  3. często występujące błędy w pisaniu, niekiedy obniżony poziom graficzny pisma;
  4. trudności w opanowaniu języków obcych;
  5. obniżona zdolność analizy i syntezy wzrokowej;
  6. obniżona zdolność analizy i syntezy słuchowej;
  7. zaburzenia w rozwoju mowy, artykulacji;
  8. zaburzenia orientacji czasowo-przestrzennej;
  9. zaburzenia rozwoju ruchowego, sprawności manualnej;
  10. zaburzenia procesu lateralizacji;
  11. częściej występujące trudności w czytaniu i pisaniu u chłopców niż u dziewcząt;
  12. współwystępujące trudności w czytaniu i pisaniu objawy nerwowości i zaburzania zachowania;
  13. dość częste mikrouszkodzenia tkanki mózgowej w okresie okołoporodowym;
  14. brak uszkodzenia narządu wzroku i słuchu.

W przedstawionym zespole objawów najbardziej znaczące dotyczą punktów: 1, 2, 3, 5, 8, 9, 10, 14.

Dzieci, które dyslektykami nie są:
dzieci do 10 roku życia – do końca III klasy szkoły podstawowej dzieci opanowują i doskonalą umiejętności czytani i pisania. Niektóre z nich mogą stanowić grupę z tzw. ryzyka dysleksji;
dzieci niedowidzące, niewidome, niedosłyszące, niesłyszące – przyczyną trudności w opanowaniu przez nie umiejętności czytania i pisania jest poważne zaburzenie analizatora wzrokowego lub słuchowego. Dzieci te mogą popełniać błędy „typu dyslektycznego”, jednak powód jest inny niż w przypadku dysleksji;
dzieci chore neurologicznie (epilepsja, porażenie mózgowe, itp.). Przyczyną trudności w nauce czytania i pisania u tych dzieci jest rozległe zaburzenia OUN a nie lokalne mikrouszkodzenia jak w przypadku dysleksji;
dzieci upośledzone umysłowo – przyczyną trudności są niskie globalne możliwości intelektualne.

Dzieci dyslektyczne to dzieci o przynajmniej przeciętnych możliwościach intelektualnych.

Efektywność terapii pedagogicznej dzieci dyslektycznych zależy od wielu czynników:
od poziomu inteligencji dziecka – dziecko zdolniejsze szybciej szuka rozwiązań, poradzenia sobie z problemem;
od wieku dziecka – im młodsze, tym szybsze i większe efekty; od zakresu zaburzeń – im mniejszy zakres zaburzeń tym lepsze rokowania (łatwiej wyeliminować jeden rodzaj zaburzeń);
od stopnia głębokości zaburzeń – im głębsze tym trudniej o efekty terapii;
od kondycji psychicznej dziecka – jeżeli dysleksji towarzyszą dodatkowe zaburzenia, np.: nadpobudliwość, wówczas postępy w terapii są powolne a rezultaty mało trwałe;
od współpracy terapeuty z rodzicami;
od współpracy ze szkołą – im lepsze rozumienie i zindywidualizowanie pracy tym więcej dziecko ma pozytywnych doświadczeń.

Dekalog dla rodziców dyslektycznych.

  1. Nie traktuj dziecka jak chorego, kalekiego, niezdolnego, złego lub leniwego.
  2. Nie wyśmiewaj dziecka w nadziei, ze zmobilizuje je to do pracy.
  3. Nie łudź się, że dziecko „samo z tego wyrośnie” lub że ktoś je z tego wyleczy.
  4. Nie spodziewaj się, że kłopoty dziecka bez pomocy specjalisty ograniczą się do czytania i pisania i skończą się w młodszych klasach szkoły podstawowej.
  5. Nie ograniczaj dziecku zajęć pozalekcyjnych, aby miało więcej czasu na naukę, ale i nie zwalniaj go z systematycznych ćwiczeń.
  6. Staraj się rozumieć potrzeby swego dziecka, jego możliwości i ograniczenia, aby zapobiec trudnościom szkolnym.
  7. Spróbuj jak najwcześniej zaobserwować trudności dziecka: na czym one polegają i co jest ich przyczyną. Skonsultuj się z psychologiem, pedagogiem, logopedą.
  8. Zaobserwuj w codziennej pracy z dzieckiem, co najskuteczniej mu pomaga. Bądź w stałym kontakcie z nauczycielem i pedagogiem szkolnym.
  9. Bądź życzliwym, pogodnym, cierpliwym przewodnikiem i towarzyszem swego dziecka w jego kłopotach szkolnych.
  10. Chwal i nagradzaj dziecko nie tyle za efekty jego pracy, ile za włożony w nią wysiłek.

Opracowanie: Profitnet.pl