Opracowania

« Powrót

Znaczenie wczesnej interwencji u dzieci ze stwierdzoną niepełnosprawnością

2016.10.26

Wczesną interwencję można zdefiniować jako „wszystkie formy wspomagania rozwoju dziecka w wieku od 0-6 lat oraz udzielanie  psychopedagogicznego wsparcia jego rodzinie" (Gresnigt H.1996).Wczesne rozpoznanie wady w rozwoju powinno zakończyć się do 6-go miesiąca życia. Badania szczególnie powinny być przeprowadzone u dzieci z tzw. ryzyka:Są to:

  • trudne porody (kleszczowe, zamartwica, przedłużający się poród pośladkowy);
  • dzieci z ciąż wysokiego ryzyka;
  • dzieci z rodzin, gdzie w wywiadzie potwierdzona jest niepełnosprawność;
  • dzieci z niską wagą urodzeniową i wcześniaki;

Najwcześniej niepełnosprawność dziecka mogą rozpoznać:

  • rodzice
  • lekarz pierwszego kontaktu lub inny specjalista (w poradniach rodzinnych, szpitalach)
  • kliniki ginekologiczno-położnicze

Nie zawsze od razu można postawić diagnozę ostateczną. Obserwacje rozwoju dziecka pozwalają na systematyczne rozbudowywanie i uzupełnianie diagnozy. Powinna ona być wieloaspektowa tj.:

  • medyczna
  • psychologiczna
  • pedagogiczna

Rola i znaczenie wczesnej interwencji:

  • zmniejsza ryzyko opóźnień rozwojowych;
  • pełni funkcję leczniczą;
  • zapobiega pogłębianiu się wady;
  • zmniejsza skutki uboczne niepełnosprawności;
  • jest efektywną metodą pomocy dziecku i jego rodzinie;
  • pełni funkcję informacyjną z zakresu:

ü      przyczyny wadyü      diagnozyü      ogólnej wiedzy na temat niepełnosprawnościü      stymulacji rozwoju konkretnych ćwiczeń i zajęć z dzieckiem§         pełni funkcję socjalnej pomocy§         przystosowuje rodzinę do nowej sytuacji.W terapii wczesnego wspomagania istotne znaczenie ma postawa rodziców i akceptacja dziecka niepełnosprawnego ze wszystkimi jego niedoskonałościami. Na początku rodzicom towarzyszy wiele różnych emocji: żal, smutek, poczucie mniejszej wartości. Są one większe        jeśli w rodzinie dziecka nie było do tej pory niepełnosprawności. Dlatego jest dla nich wsparcie psycho-pedagogiczne. Przede wszystkim muszą najpierw poznać potrzeby dziecka:

  • potrzeby biologiczne(sen, zdrowie, wyżywienie)
  • potrzeby psychiczne(bezpieczeństwa, miłości, szacunku).

Każde dziecko zdrowe czy niepełnosprawne potrzebuje poczucia bezpieczeństwa, które objawia się poprzez dotyk. Gdy matka nie       akceptuje swojego dziecka świadomie ogranicza z nim kontakt, przez co nie zapewnia mu poczucia miłości i bezpieczeństwa. Nieokazywanie miłości niepełnosprawnemu dziecku może wynikać również z faktu, iż ojciec i matka czują się niespełnieni jako rodzice, obwiniają się, że mają właśnie: „takie” dziecko. Brak zrozumienia potrzeb i zachowań dziecka, a co za tym idzie niewłaściwa ich interpretacja, pogłębiają negatywne emocje rodziców.Duże znaczenie we wczesnej interwencji ma tzw. zasada pomocy. Pomoc dla dziecka związana jest z konkretnymi zajęciami rewalidacyjnymi, rehabilitacją i leczeniem. Pomoc rodzicom to pomoc psychologiczno-pedagogiczna czyli wsparcie oraz kształtowanie postaw pozytywnych wobec dziecka niepełnosprawnego i wobec sytuacji, w której się znaleźli. Terapeuci powinni zadbać o to, by właściwie kształtowały się relacje w rodzinie między małżonkami, innymi dziećmi oraz dalszą rodziną.Każde dziecko niepełnosprawne jest inne i powinno być traktowane indywidualnie. Indywidualizacja ta wynika z:

  • różnic rozwojowych;
  • różnic środowiskowych;
  • obszaru samego defektu(jeśli jest to dziecko z defektem wzroku to są to różne niedowidzenia)

  W terapii z dzieckiem niepełnosprawnym wyróżnia się następujące formy:

  • faza wstępna, która dotyczy wieloaspektowej diagnozy, w ramach której należy określić:
  • przyczyny niepełnosprawności
  • stopień niepełnosprawności
  • warunki środowiskowe dziecka
  • dotychczasowy przebieg rewalidacji
  • postawy rodziców i pozostałych członków rodziny wobec niepełnosprawnego dziecka
  • faza oddziaływania wychowawczego na środowisko dziecka

        Po postawionej ostatecznej diagnozie terapeuci powinni uświadomić rodzicom, że
w rehabilitacji dziecka powinni uczestniczyć oboje. Bardzo ważne jest, aby wiedzieli dlaczego tak, a nie inaczej przebiega leczenie oraz powinni znać ćwiczenia, które należy wykonywać
z dzieckiem w domu. Ważne jest też uświadomienie rodzicom, że mimo uczestnictwa w terapii dziecka, każde z nich musi mieć czas dla siebie.
§         faza zastosowania środków terapeutycznych         W fazie tej terapeuta wraz z rodzicami podejmują wybór metod, form i technik terapeutycznych. Należy uwzględnić również fakt, iż w trakcie  rehabilitacji samo dziecko może modyfikować formy pracy.Podsumowując:                  Zrozumienie przez rodziców nowej sytuacji, w której się znaleźli, akceptacja niepełnosprawnego dziecka, zrozumienie jego indywidualnych potrzeb, stanowią podstawę konstruktywnych działań rodziców. Przywrócona zostaje „nowa" równowaga w rodzinie, gdzie rodzeństwo współdziała i akceptuje fakt niepełnosprawności siostry czy brata, uczestniczy
w pomocy dla niego, a rodzice realizują zmodyfikowane plany  życiowe.
                  Rodzice, którzy mają dziecko z niepełnosprawnością wzroku, słuch, ruchu lub inną mogą uzyskać pomoc w Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Oświęcimiu. 


Opracowanie: Profitnet.pl